Hürmüz'den geçen kamuya açık gemi sayımı yüzde 96 daha düşük görünüyor. Bunun ne kadarının gerçek olduğunu kimse söyleyemiyor.

Kresmion Research tarafından, 13 Ağustos 2026

IMF'nin PortWatch projesi, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerin günlük sayımını yayımlıyor; sayım, gemilerin yayınladığı AIS transponder sinyallerinden türetiliyor. Şubat 2026'da günde ortalama 69.9 geçiş kaydı vardı. Mart'ta ortalama 2.8 oldu, yani yüzde 96'lık bir düşüş, ve 1 Mart'tan bu yana seri tam anlamıyla sıfır olan 17 gün bastı; ondan önceki 286 izlenen günde böyle bir gün hiç yoktu.

Aynı hafta içinde iki doğru hikâye bu sayının üzerinde çarpıştı ve bu not, hiçbir kamuya açık veri kaynağının onları yeniden birbirinden ayıramayacağı gerçeğiyle ilgili. Birinci hikâye: İran, ABD ve İsrail'in ortak operasyonlarının başladığı gün olan 28 Şubat'ta boğazı ticari denizciliğin büyük bölümüne kapattı ve Nisan'da ABD Donanması'nın ablukası geldi. Trafik gerçekten çöktü. İkinci hikâye: aynı sular, tek bir günde 1,100'den fazla geminin altına yanlış konum yerleştirecek ölçekte GPS parazitine maruz kaldı ve bölgedeki gemilerin çoğu sessizleşti. Sayım katmanı gerçekten bozuldu.

İkisi de belgelenmiş durumda. Büyüklükleri ayrıştırılabilir değil. Çöküşü ikisinden birine bağlamak için bir gün ve üç turluk çekişmeli doğruluk kontrolü harcadık, ilk taslağımız yanıtı yanlış verdi ve okuduğunuz sürüm, kanıtın ayakta bıraktığı sürüm. Sonuç, başlangıçta elimizde olandan daha dar ve bize kalırsa daha önemli: beş aydır dünyanın en çok izlenen deniz yolunda, herhangi birinin alıntılayabileceği kamuya açık bir sayı yok.

Önemli çıkarımlar

Seri

Hürmüz Boğazı için AIS'te görünen günlük geçiş kayıtlarının aylık ortalamaları; IMF PortWatch serisinin bizde saklı kopyasındaki her ay. Pencere 2025-05-19'da açılıyor, bu yüzden ilk satır kısmi bir ay; Ağustos 2026 için de aynısı geçerli.

Son normal okuma 28 Şubat'ta, 51 geçişle, savaşın ilk günü. İlk bozuk okuma 1 Mart'ta, 18. Sayım bundan sonra çatışmanın takvimini izliyor: 7 ile 8 Nisan ateşkesi boyunca ortalama 3.1; Operation Epic Fury'nin 5 Mayıs'ta sona ermesinin ardından gelen sakin haftalarda 3.8; 14 Haziran ateşkes mutabakatı sürerken 18.4'e çıkış, tek günlerde 44 ve 43 ile; ve 7 Temmuz'da ateşkesin bitmesinden birkaç gün sonra yeniden 4.2. Kronoloji Britannica'nın; geçiş rakamları IMF'nin ve bizdeki kopyayı IMF'nin ham API'siyle doğruladık, API bizde saklı satırlarla birebir aynı değerleri döndürüyor.

Çöküş gerçek

Bu notun ilk taslağı bunun tersini savunuyordu, bu yüzden gerçek bir çöküşün kanıtları açık açık sıralanmayı hak ediyor.

Geopera'nın analizine göre İran, 28 Şubat'ta boğazı ticari denizciliğin büyük bölümüne kapattı. Britannica, ABD Donanması'nın 13 Nisan'dan itibaren boğazı abluka altına aldığını ve bunun 14 Temmuz'da yeniden uygulandığını kaydediyor; ayrıca savaşın zirvesinde boğazdan geçen ticari trafiğin yüzde 90'dan fazla düştüğünü, rota değiştirme oranlarının yüzde 95'in üzerine çıktığını ve Asya genelinde yakıt kıtlığı ile karne uygulaması yaşandığını bildiriyor. National Council on US-Arab Relations'ın analizine göre ABD Hazinesi, 12 Mart'ta tankerlere hâlihazırda yüklenmiş Rus ham petrolü alımları için 30 günlük bir muafiyet çıkardı; bir hükümetin gerçek varillerin hareket etmeyi bıraktığı zaman attığı türden bir adım.

En doğrudan fiziksel kanıt uydu tabanlı ve AIS'e hiç bağlı değil. Geopera'nın görüntü analizi süper tanker geçişlerini kriz öncesinde günde bir düzinenin çok üzerinde, ateşkes sürerken Haziran sonunda günde yaklaşık sekiz ve ateşkes bozulduktan sonra günde kabaca iki olarak veriyor. Yayın yapmayan gemiler yine de fotoğraflarda görünüyor. Fotoğraflar, fiili geçişlerdeki çöküşün büyük olduğunu söylüyor.

Petrol piyasasındaki fiyatlama da bununla uyumlu. Brent yakın vade, Şubat kapanışlarında ortalama 69.41 dolardı, ardından Mart'ta 99.60, Nisan'da 102.46 ve Mayıs'ta 104.09 oldu; üç ay boyunca kabaca yüzde 45'lik sürekli bir prim ve 31 Mart'ta 118.35'lik bir kapanış zirvesi. Daha yakın bir tarihte, 23 Temmuz'da 100.69 bastı ve 12 Ağustos'ta 88.50'den kapandı, hâlâ Şubat ortalamasının yaklaşık yüzde 27 üzerinde. US Energy Information Administration, Hürmüz'ü dünyanın en önemli petrol geçiş darboğazı olarak tanımlıyor; buradan geçen akış küresel petrol sıvıları tüketiminin yaklaşık yüzde 20'sine denk geliyor. O ana damarda süregelen gerçek bir kesintiyi fiyatlamak böyle görünüyor.

Ölçüm de bozuk

Çöküş gerçekse, bu sayımı neden doğrudan onun ölçümü olarak okumayalım? Çünkü sayım katmanı, trafiğin düştüğü hafta içinde saldırıya uğradı ve bozulma tek tek gemiler düzeyinde belgelenmiş durumda.

Denizcilik istihbaratı şirketi Windward, Körfez bölgesi genelinde 24 saat içinde 1,100'den fazla geminin GPS ve AIS parazitiyle karşılaştığını bildirdi; gemiler havaalanlarında, bir nükleer santralde ve İran, Umman ile Birleşik Arap Emirlikleri'nde karada yanlış konumlandı. Konumlar üzerine kurulu bir geçiş sayımı, kendini bir otoparkta bildiren bir tankerle ne yapacağını bilmiyor. Scientific American'daki haber, boğazın içindeki kaptanların harita ekranlarında yüzlerce geminin sahte konumlarda dönüp durduğunu izlediğini anlatıyor ve normal fiziksel trafiği günde kabaca 130 ile 150 gemi olarak veriyor.

Sayımı değerlendirmek için tek başına en yararlı sayı 5 Mayıs'ta geldi: Windward boğaz bölgesinde ticari boyutta 167 gemi saydı ve bunların 146'sı, yani yüzde 87'si AIS konumu yayınlamıyordu. O 167 tekne ne yapıyor olursa olsun, AIS'e dayalı bir sayım bunların en fazla 21'ini görebiliyordu. Kendi popülasyonunun yüzde 13'ünü gözleyebilen bir sayım, sayım değildir; popülasyon hangi yöne gidiyor olursa olsun.

Üç kamuya açık sayı birbiriyle de uzlaşmıyor ve bu başlı başına bir uyarı. PortWatch geçiş kayıtlarını kendi yöntemiyle sayıyor, temiz temel dönemde günde yaklaşık 70. Scientific American'ın rakamı günlük gemi geçiş hacmi, 130 ile 150. Windward'ın 5 Mayıs rakamı bir bölgedeki bulunuşun anlık görüntüsü, 167. Geopera'nın uydu serisi yalnızca süper tanker geçişlerini sayıyor, kriz öncesinde günde bir düzine ya da daha fazla. Bunların hiçbiri diğerine dönüşmüyor ve bozuk sayımı bunlardan biriyle karşılaştıran her cümle birimleri sessizce değiştiriyor. İlk taslağımızda böyle cümleler yazdık.

Bozulan iki seri, iki savaş

PortWatch aynı yöntemle 28 darboğazı izliyor ve arızaların coğrafyası, neyin bozulduğuna dair en güçlü yapısal kanıt. Yirmi altısı pencerenin tamamında normal çalışıyor. Malakka aylık ortalamalarını 216.7 ile 242.5 arasında tuttu. Kendi saldırı ve rota değiştirme geçmişi olan Bab el-Mendeb, her tam ayda 30.9 ile 37.6 arasında kaldı ve şimdiye kadarki dokuz Ağustos gününde 25.1'de; zayıf ama kesintisiz.

İki istisna Hürmüz Boğazı ve Kerç Boğazı. Rusya ile Ukrayna savaşının kıyısındaki Kerç, Mart öncesi 15.9 ortalamasından sonrasında 9.5'e düştü; Mart'tan bu yana 14 sıfır günü var, öncesinde bir gün vardı. Aynı esasa dayalı karşılaştırmada, yani Mart sonrası ortalamanın önceki ortalamaya oranında, Hürmüz önceki seviyesinin yüzde 8.2'sinde, Kerç ise yüzde 60'ında. Bozulan iki seri de aktif savaş bölgelerinin içinde; oralarda gerçek kesinti ile elektronik parazit birlikte geliyor. İki serinin de göründüğü gibi okunamamasının nedeni tam olarak bu: trafiği azaltan mekanizma ile sensörü kör eden mekanizma aynı nedeni ve aynı zaman çizelgesini paylaşıyor.

Alternatif bir açıklama açık kalıyor. Sahtecilik tespit eden bir sağlayıcı, şüpheli izleri tam da sahteciliğin yaşandığı yerde atabilir; dolayısıyla IMF'nin işleme hattı içindeki bölgesel bir işleme değişikliği Hürmüz serisini de şekillendirmiş olabilir. Dışarıdan bakıldığında, sahte izleri eleyen bir filtre ile sessizleşen gemiler birebir aynı görünüyor. Bunu ne doğrulayabiliyor ne de dışlayabiliyoruz ve bu, sonucu değiştirmiyor; sayının yoruma direnmesinin bir nedeni daha.

Buraya gelirken neyi yanlış yaptık

Bu not üç turluk çekişmeli doğruluk kontrolünden geçti. İlk ikisi merkezi iddiasını devirdi; üçüncüsü okuduğunuz metindeki tarihleri ve ifadeleri düzeltti. Bunu söylemek, tersini varsaymaktan daha yararlı görünüyor.

İlk taslağımız çöküşün büyük ölçüde bir yapaylık olduğu sonucuna varmıştı: gemiler yelken açmayı sürdürüyordu ve yalnızca telsizler kararmıştı. Bu okuma 5 Mayıs'taki bulunuş sayımına, yani 146'sı karanlık olan 167 gemiye yaslanıyordu ve bulunuşu sessizce geçiş gibi ele alıyordu. Demirde bekleyen gemiler oradadır; ama geçiş yapmıyorlardır. Ayrıca çarpışmalar durduktan sonra sayımın hiç toparlanmadığı iddiasına yaslanıyordu; oysa bizzat bizde saklı seri bunu yalanlıyor: Haziran ateşkes mutabakatı sürerken sayım üç katına çıktı. Ve 100 dolara yakın üç aylık ortalamalar yerine geri çekilmiş tek bir kapanışı alıntılayarak petrol piyasasının hükmünü bir kenara itiyordu.

İkinci doğruluk kontrolü turu uydu geçiş sayımlarını ve abluka kaydını ortaya çıkardı; yalnızca yapaylığa dayanan okuma bunlara dayanamadı. Ayakta kalan daha küçük ve daha zor: gerçek bir çöküş ile bozuk bir sensör, kamuya açık verilerle ayrılamayacak kadar iç içe. Editoryal kuralımız şu: arkasında duramadığımız bir sayı, sayı olarak yayımlanmaz. Bu yazı, kuralın kendi ilk okumamızda iki kez devreye girmesi sayesinde var.

Sayının yerine ne gösteriyoruz

Kresmion'un fiziksel istihbarat haritası artık Hürmüz Boğazı'nı Şubat sonundan bu yana AIS bakımından karanlık olarak işaretliyor, nedenini de belirtiyor ve geçiş sayımını görüntüden çıkarıyor. Etiket kendini kaldıracak biçimde kurgulandı: yedi günlük ortalama, son temiz ayın yarısı olan 35 geçiş kaydının üzerine geri çıkarsa sayı geri geliyor. Haziran'daki kısmi toparlanma bu eşiği sınadı ve 26.7'lik yedi günlük ortalamada durdu, dolayısıyla etiket kaldı. Rakamları kesintisiz ve makul kalan Bab el-Mendeb rakamlarını koruyor.

Körfez'de AIS'in aşağısındaki her şey bu sorunu sessizce devralıyor: geçiş dökümleri, liman uğrama istatistikleri, net akış tahminleri, tıkanıklık endeksleri. Sunabileceğimiz dürüst muamele, etiketlenmiş bir boşluk. Günde 4 rakamını bir ölçümmüş gibi çizmeyi sürdüren bir grafik, IMF'nin logosuyla birlikte parazitin kendisini alıntılamış olurdu; hiçbir şey göstermeyen bir grafik ise boğazda tarihsel bir şeyin yaşandığını gizlerdi. Etiket iki olguyu birden taşıyor.

Okumayı ne değiştirir

Gözlemlenebilir üç şey bunu iç içe geçmiş olmaktan çıkarıp atfedilebilir hale getirir. Uydu geçiş sayımları ile AIS sayımının yeniden yakınsaması ve karanlık gemi payının düşmesi, trafik toparlanırken sensörün de iyileştiğini gösterir ve yedi günlük ortalama 35'in üzerinde kalıcı olduğunda etiketimiz kendini kaldırır. Uydu sayımları ile karanlık gemi sayımları yatay kalırken AIS sayımının yükselmesi, sudaki bir toparlanmadan çok IMF'nin işleme hattı içindeki bir işleme değişikliğine işaret eder. Ve boğazı yeniden açan bir uzlaşma, Şubat'tan bu yana ilk temiz ayı verir; bozuk geçen bütün dönemin nihayet ölçülebileceği yeni bir temel çizgi.

Sıkça sorulan sorular

Hürmüz Boğazı şu anda kapalı mı?

Geopera'nın Temmuz değerlendirmesi, boğazın ticari trafiğin büyük bölümüne fiilen kapalı kaldığı yönünde ve Britannica deniz ablukasının 14 Temmuz'da yeniden uygulandığını kaydediyor. Kendi verimiz boğazdaki güncel koşulları bağımsız olarak doğrulayamıyor ve bu not tam da bu yetersizlikle ilgili.

Yüzde 96'lık düşüşün ne kadarı gerçek?

Kamuya açık verilerden belirlenemiyor. Süper tanker geçişlerinin uydu sayımları, günde bir düzinenin üzerinden tek haneye inen büyük ve gerçek bir çöküş gösteriyor. Bulunan gemiler arasındaki yüzde 87'lik karanlık pay ise sayımın geri kalanın çoğuna da kör olduğunu gösteriyor. İki etki de büyük, zaman ve yer olarak örtüşüyorlar ve hiçbir kamuya açık seri onları ayırmıyor.

Göstermeyi reddettiğiniz bir sayı hakkında neden yazıyorsunuz?

Çünkü bu sayı hâlâ tüketiliyor. PortWatch araştırmaları, risk modellerini ve haberleri besliyor ve Hürmüz serisini göründüğü gibi alan bir okuyucu, fiili denizcilikle ilişkisi bilinemeyen bir rakam elde ediyor. Onu neden alıntılamayacağımızı açıkça söylemek, hem alıntılamaktan hem de görmezden gelmekten daha yararlı göründü.

Doğruluk kontrolü neyi değiştirdi?

Sonucu. İlk taslak çöküşün büyük ölçüde bir ölçüm yapaylığı olduğunu ve gemilerin yelken açmayı sürdürdüğünü söylüyordu. Kendi kaynaklarımıza karşı yürütülen çekişmeli inceleme, geçişlerde gerçek ve büyük bir düşüşe dair uydu kanıtını, tartmadığımız bir deniz ablukasını ve akıl yürütmemizdeki bulunuş ile geçiş karışıklığını buldu. Yayımlanan sonuç, yani gerçek ve elektronik etkilerin ayrılamayacağı, ayakta kalan sonuç oldu.

Bu nasıl doğrulandı?

Her geçiş rakamı, IMF serisinin bizde saklı kopyasından yeniden türetildi ve bu kopyayı IMF'nin ham API'siyle satır satır eşleştirdik. Her dış iddia, yazıyı çürütmekle görevlendirilmiş bir gözden geçiren tarafından üç inceleme turu boyunca kaynak gösterilen sayfayla karşılaştırıldı. Savaş kronolojisi Britannica'nın. Gemi bulunuşu ve parazit rakamları Windward'ın. Uydu geçiş sayımları Geopera'nın. Fiyat geçmişi bizde saklı Brent serisi.

Kaynaklar

IMF PortWatch, günlük darboğaz geçiş kayıtları, Hürmüz Boğazı, Bab el-Mendeb, Malakka, Kerç. https://portwatch.imf.org/

Kresmion'un sakladığı PortWatch serisi kopyası, 2025-05-19 ile 2026-08-09 arası, ham yukarı akış ArcGIS değerleri 2026-08-13 tarihinde saklı satırlarla eşleştirildi.

Kresmion vadeli işlem fiyat geçmişi, Brent yakın vade kapanışları, 2026-02-27 ile 2026-08-12 arası.

Windward, Widespread GPS Jamming Hits 1,000-plus Ships in the Middle East. https://windward.ai/blog/gps-jamming-disrupts-1100-ships-in-the-middle-east-gulf/

Geopera, Strait of Hormuz Satellite Imagery: Tracking Ships Gone Dark. https://geopera.com/blog/strait-of-hormuz-satellite-imagery

Scientific American, GPS spoofing is scrambling ships in the Strait of Hormuz. https://www.scientificamerican.com/article/gps-spoofing-is-scrambling-ships-in-the-strait-of-hormuz/

National Council on US-Arab Relations, Operation Epic Fury and Iran's Maritime War. https://ncusar.org/aa/2026/03/operation-epic-fury-and-irans-maritime-war-how-tehrans-defiance-is-reshaping-global-economic-security/

Britannica, 2026 İran savaşı, kronoloji, abluka ve trafik yönlendirmesi. https://www.britannica.com/event/2026-Iran-war

US Energy Information Administration, World Oil Transit Chokepoints. https://www.eia.gov/international/analysis/special-topics/World_Oil_Transit_Chokepoints